Agenda

Sommige activiteiten zijn enkel voor onze leden. Op andere activiteiten nodigen we ook niet-leden uit. 

Tentoonstelling Leon Ost en Dirk Boumans mei-juni 2022

voor iedereen

De tentoonstelling is een organisatie van de Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum vzw, Brouwersvliet 19-21, 2000 Antwerpen onder voorzitterschap van Guy Huyghe en onder het meterschap van Catrien Scheers.

Tentoonstelling Leon Ost en Dirk Boumans

is een hommage aan de marineschilders en vrienden Dirk Boumans (†2021) en Leon Ost.

Vernissage

De vernissage heeft plaats op 5 mei 2022 om 17.30 uur en wordt ingeleid door een receptie die aangeboden wordt door Cepa.

Aangezien de plaatsen beperkt zijn en om praktische redenen is het nodig om zo snel mogelijk in te schrijven bij:  secretaris@vnsm.be

Ingewanden en uitgewanden

Zout, niet het zout der aarde, niet dat van de zee, het brakke zout van de Schelde en het zout van klein en groot leed. Het drijvende, brakke, brekende water kruidt voor mij althans het werk van Leon Ost en Dirk Boumans. Er is mij gevraagd taak een wijle plechtig stil te staan bij het oeuvre van deze twee maritieme kunstenaars. En al is Dirk onlangs overleden, ze blijven verbonden door een jarenlange vriendschap en rustige waardering voor elkaar en elkaars werk. Zoals volmondig spreekt uit de schilderijen zijn beide kunstenaars verstrengeld door de geteerde scheepstouwen van boten en schepen.

Ik zal ook proberen een aantal sleutels aan te reiken, sleutels van de ziel voor wie dat al nodig moest hebben om het werk aan te voelen en naar waarde te schatten. Een groot deel van u heeft die sleutels niet nodig. En de schilderijen al zeker niet. De sleutels passen bovendien slechts haperend en knarsend als op verroeste sloten. Ik doe mijn best.

Leon schildert op meestal grote wijd gespreide doeken schepen, baggerboten, lichters en sleepboten in een oeverlandschap waarin ze tot hun recht komen. Zijn boten krijgen grandeur. Zijn droogdokken zijn landschappen. Hij schildert watervogels en meeuwen. Hij penseelt de waterkant die hij niet alleen van de wal, maar vooral ook van op de Schelde zelf in zich op nam, haast elke dag, eerst zoals u wellicht weet, als lichtmatroos, later als sassenier aan droogdokken en sluizen en ten slotte aan het einde van zijn voort-varende carrière als slepersloods. Het was het goede harde leven dat hem deed aanmonsteren, want al op14 jarige leeftijd moest de jongen uit de Slijkhoek in grote mate voor het gezin instaan. Na de succesvolle tijd op het Scheldewater, tegen zijn pensioen aan, zullen hartproblemen hem naar de wal jagen en zo was hij onder veel meer een onvolprezen restaurateur aan het scheepsmuseum. De jonge Leon had trouwens al vroeg een eerste trauma opgelopen. Vader stond op zijn minst gezegd niet achter de ontluikende tekenvaardigheden van zoonlief. Er zijn altijd en bij iedereen verscheurende prikkels nodig om tot kunst te komen.

Susan Van Lommel schreef ooit over het werk van Leon Ost, ik citeer: ‘Indrukwekkend door hun nautische precisie en toch vol fantasie, getuigen ze van kunst, maar vooral van levenskunst.’

Wie Dirk Boumans kende weet dat dit laatste fragment van het citaat over Leon Ost ook ten volle op hem van toepassing is. Levenskunst. Hoe mooi stond op Dirks overlijdensbericht: tegen zijn goesting gestorven. En hoeveel van zijn vrienden en kennissen kunnen getuigen hoe meeslepend Dirks levenskunst was en in de herinnering van velen ook is en zal blijven.
Levenskunst en vriendschap zijn de vlaggen waaronder deze twee maritieme kunstenaars varen. Daar waren zelfs geen geteerde scheepstouwen en ingewikkelde knopen voor nodig.

De eerste keer dat ik Dirk ontmoette, het was in de tuin van zijn ouderlijk huis, was ik een knaapje van pakweg vijf. Hij moet dan 13 jaar geweest zijn. En hij maakte een onuitwisbare indruk op deze kleine jongen. Zijn zeepkisten leken echte bolides. Met een sublieme handigheid had hij die in elkaar geknutseld. Dirk heeft vele jaren een grote invloed op mij gehad, ook op schrijver die ik na vele jaren van twijfel uiteindelijk dan toch maar geworden ben. Dank je Dirk. Het was niet met zeepkisten, maar met een vasthoudende mildheid en warmte dat jij me bleef aanmoedigen.
Maar hoe dan ook, techniek en constructie zijn een deel van Dirk gebleven.

Ik keer terug naar de schilderijen die hier hangen. Is bij Leon Ost de waterkant met zijn lieflijke taferelen of met de grauwheid van de industrie en de haven het kader bij uitstek van het overgrote deel van zijn minutieuze schilderijen, dan verdwijnt de waterkant in Dirks werk. Zijn schilderijen zijn in tegenstelling tot die van Leon oeverloos. Terwijl Leon de grandeur van boten en schepen weergeeft en die op een nauwgezette wijze op doek tot leven brengt, gaat Dirk op zoek naar het constructieve. Van zijn boten geeft hij de ribbenkast weer, het gebinte. Draai sommige van zijn schilderijen om en je hebt het schip van een kathedraal. Dirk was in hart en ziel ook beeldhouwer. In vroeger tijden had hij mee aan kathedralen gebouwd. Dat lijkt me zeker. Voor Dirk Boumans zit de grandeur van een boot in het ruim, de romp ervan, of beter gezegd in zijn inborst als ik die metafoor mag gebruiken, in de averij die een boot onvermijdelijk oploopt, de roest die het schip uiteindelijk sloopt. Al heeft ook Leon daar op zijn manier oog voor.

Ik heb lang nagedacht over een ander wezenlijk verschil tussen het werk van Leon en Dirk en heb om het voor mezelf duidelijk te maken een nieuw woord moeten verzinnen. Eén werk van Dirk reikte me die sleutel ondubbelzinnig aan. Er zijn onderaan scheepstouwen in een losse slingerbeweging te zien. Het is alsof Dirk de ingewanden van een schip schildert, terwijl Leon, vergeef me het neologisme Leon, de uitgewanden schildert, het portret zoals het is. Hoewel, en dat spreekt mijn visie ogenschijnlijk tegen, poneert Leon dat een schip het allermooist is wanneer het in het droogdok ligt. Gelijk heeft hij: een goed portret spiegelt zowel de ziel van mensen als van schepen.

Het oeuvre van Leon Ost is veel meer dan de uitstekende en gave weergave van welvarende boten en schepen, hij is ook beneveld door oude verhalen en legenden die de lange mijmeringen tussen wal en schip aan hem openbaren. Het minste wat je van de imposante schilderijen van Leon Ost kan zeggen is dat ze uiterst decoratief zijn en als gegoten passen in de grote kantoren van de haven. Leon zelf is daar heel tevreden mee. Zijn werk mag en kan gezien worden.

Vele van de vrienden die Dirk Boumans als jonge man kenden, waren ervan overtuigd dat hij zich vooral als beeldhouwer zou uiten. Hij was er gebeiteld voor, zo leek het. En in zijn jonge jaren heeft hij ermee geëxperimenteerd. Op rijpere leeftijd heeft hij er vaak aan willen beginnen, als hij ééns vijf minuten tijd had. Dirk was slimmer dan wij, hij liet het water en de tand des tijds zijn boten tot sculpturen verweren.

Het is moeilijk in een korte toespraak die niet verveelt tegelijk het werk van twee kunstenaars te belichten. Leon tovert één en al figuratieve verfijning uit zijn kwasten en dat met een huiveringwekkend mooi coloriet. Voor het werk van Dirk houd ik dezelfde jongensachtige bewondering die ik als knaap koesterde. Zijn zeepkisten hebben hun trappers verloren, maar de ribbenkasten van zijn schepen grijpen me nog steeds in volle bewondering naar het hart, ze omarmen mij en ongetwijfeld vele anderen als vriend tijdloos over de dood heen.

Zout, niet het zout der aarde, niet dat van de zee maar het brakke zout van de Schelde kruidt uw beider werk. Het zout ook en de peper van een hechte vriendschap.

Dirk en Leon, U verdient alle twee voor wat u hier van uw oeuvre toont respect en waardering en nu onmiddellijk postuum en bij leven een oorverdovend applaus.

Ivo Pauwels

Finissage

De tentoonstelling wordt afgesloten met een finissage en een veiling van maritieme werken op 13 juni. De veiling wordt geleid door veilingmeester Peter Bernaerts en de opbrengst is ten bate van de Stichting MPM, Maritiem Patrimonium, voorzitter Marc Van Peel.

Later meer info.

Van 6 mei tot 10 juni
Vrije toegang tijdens de kantooruren

Cepa / Zaal Anker
Brouwersvliet 33
2000 Antwerpen

Reis naar Noorwegen 20-26 mei 2022

voor leden

7-daagse reis naar de regio Alesund

van 20 tot 26 mei 2022

Op het programma: 

  • met de bus naar Schiphol
  • bezoek aan Alesund, Fishery museum, Alesund museum en Atlanterhavsparken
  • boottocht van Fosnavåg tot het eiland Runde, gekend van de vele vogelsoorten 
  • bezoek aan de scheepswerf in Ulsteinvik
  • ferry van Hellesylt tot Geiranger
  • bezoek aan Sagastad, Vikingmuseum

Meer inlichtingen betreffende vertrek en aankomst, programma, annulatie, inschrijving… 

Beperkt aantal plaatsen, wees er snel bij!

€ 2125 pp in dubbel kamer € 2495 pp in single kamer


Inbegrepen

  • Alle overnachtingen in halfpension (ontbijt + avondmaal), behalve de 2de nacht in Alesund, hier is een restaurant in de stad voorzien
  • Lunch op dag 2, 3, 6. Lunchpakket (zelf te maken) op dag 7
  • Busvervoer van Antwerpen naar Schiphol en terug
  • Vluchten en luchthaventaksen (KLM), inclusief bagage
  • Alle vermeldde transfers
  • Inkom musea: Fishery museum, Alesund meuseum, Norwegian Aquarium, Vikingmuseum (Sagastad) Nordfjordeid
  • Boottocht van Fosnavåg naar Runde, inclusief bezoek aan Runde Miljøsenter
  • Overtocht op de Geirangerfjord, inclusief fjord en waterwegen
  • Tolwegen en locale ferry’s

 


Niet inbegrepen

  • Lunch op dag 1, 4 en 5
  • Mogelijke kosten verbonden aan het werfbezoek in Ulsteinvik
  • Annuleringsverzekering en bijstandsverzekering

 


De prijzen kunnen nog een aanpassing ondergaan in functie van de wisselkoers met de Noorse Kroon. Prijzen van de vliegtickets en de ferry’s zijn nog niet bekend.

muziekacademie uit Kaunas 11 juni 2022

voor iedereen

Optreden van
het Kaunas Conservatory Chamber Orchestra,
uit Litouwen,

op zaterdag 11 juni 2022

Kerkschip
Houtdok-Noordkaai 25 / Haven 25A
Antwerpen

U wordt aan boord verwacht tussen 16.45 u en 17.15 u waar u wordt verwelkomd met een aperitief-van-het-huis en een hartige amuse.

Om 17.30 u wordt u uitgenodigd voor het optreden in de kapel van het Kerkschip.

Het orkest zal werk uitvoeren van: Gruodis, von Gluck, Kapp, Bruch, Grieg, Vasks, Bock en Britten.

Dirigent is Laurynas Jakutis

Tevens zullen solisten optreden uit de drie Baltische Staten, Litouwen / Letland / Estland

De ambassades van Litouwen, Letland en Estland verlenen hun medewerking, samen met de ere-consuls.


Na het optreden wordt er in het restaurant van het schip een diner opgediend.

 

Cappuccino van kreeft met venkel
of
Vitello tonnato

*****

Zeebaarsfilet vergezeld met zeekraal op een fluweel bedje van kreeften-aardappelmousseline en gepofte tomate cherise
of
Melkkalfskoteletjes met jonge lentegroentjes, rozemarijnaardappeltjes afgewerkt met een Dijonaisesaus

*****

Ananascarpaccio met roze peper, merengue, frambozensorbet en munt

*****

Huiswijn en koffie/thee zijn inbegrepen

De totaalprijs voor dit evenement, optreden en diner, is

€ 95/persoon voor onze leden 
€ 110/persoon voor niet-leden


Gelieve over te schrijven op rekening:
BE17 6451 0522 4221

MET VERMELDING ORKEST KAUNAS + vis of vlees

Gelieve u ook in te schrijven bij: Michel, secretaris@vnsm.be

Kaunas is dit jaar één van de culturele hoofdsteden van Europa. In dit kader is het een uitzonderlijk voorrecht om dit orkest te kunnen presenteren, samen met hun ere-consuls, in Antwerpen.

Dirigent Herman Engels, lid van onze vereniging, is de bezieler van dit evenement.

Reis naar Bordeaux ...oktober 2022

voor leden

Eerdere activiteiten...

ANTARCTICA​

voordracht door
CHRISTIAN CLAUWERS
Oceans and Polar explorer and photographer

21 april
19 uur 

Kerkschip St Jozef
aan de Houtdok-Noordkaai 25, 2000 Antwerpen

Een man van hier die de toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen wenst te vrijwaren door regelmatige ontdekkingsreizen te organiseren naar de Poolgebieden.

De opbrengst van deze avond gaat naar zijn volgende expeditie die hij uitvoerig zal bespreken, naast een overzicht van zijn reeds indrukwekkende prestaties.

“I am a global nomad. I am an observer — with a mission. I am deeply concerned about the disastrous effect human behaviour has had on Nature. I document this process with my camera. I meet locals, academics, scientists, politicians. My camera is my witness. Impact and collective consciousness are the central principles of my work. Action is imperative in order to preserve the last havens of untouched beauty.”
— Christian Clauwers

zie ook voor adembenemende foto’s
Christian Clauwers

 

14 april
16 uur

Brouwersvliet 19
2000 Antwerpen

Op 25-26-27 maart stonden we samen met Watererfgoed Vlaanderen, Ruimschoots, VVBHV, Modelbouwclub Antwerpen, Tolerant en Rijn- en Binnenvaartmuseum op een gezamenlijke stand op Open Scheepvaartdagen in de Waagnatie. 

Maandag 28 februari 2022, vanaf 14 uur

‘Vracht’ is het verhaal van een haven in de lange geschiedenis van de globalisering. Van de Vikingen tot vandaag. Een verhaal over glansrijke periodes en aparte ontmoetingen, maar ook over de schaduwkanten van economische groei.

In de wandelboulevard hangt de foto-expo ‘Alles van waarde’ die de mensen achter erfgoed uit de stad laat zien. Je herkent er vast wel een paar.

Het bezoek is gratis maar reservatie is verplicht.

Na uw bezoek bieden we onze leden een gratis drankje aan, in de Brasserie Storm onder aan het Mas.

Bezoek aan de Sint Jacobs Kerk
Antwerpen

4 of 11 februari 2022, 18.45 uur

VNSM organiseert voor haar leden een rondleiding in de kerk. Ons bestuurslid Rutger Steenmeijer zal ons onderhouden over de vooruitgang van de restauratiewerken. Die restauratie verloopt immers onder zijn kundige leiding.

Een bestuurslid van Urania Hove zal ons doorheen een kleine tentoonstelling over Michiel Coignet gidsen. Deze Antwerpse wiskundige van eind 16de eeuw genoot als instrumentenmaker en cartograaf wereldfaam in zijn tijd.

Verder bezoeken we nog onder meer de twaalf St.-Rochuspanelen en de grafkapel van Pieter Paul Rubens.

4-daagse busreis naar Picardië

van 22 tot 25 oktober 2021

Op het programma: 

– Cap Gris Nez, wandeling aan de falaises
– bezoek aan het Musée de France in Berck sur Mer
– wandeling in Valéry sur Somme
– bezoek aan Wallenherbarium of Picardiëmuseum
– rit met de stoomtrein naar Crotoy
– stadsbezoek aan Boulogne-sur-Mer
– bezoek aan Nausicaa – Frans Nationaal Centrum van de Zee
– bezoek aan Musée de la Marine in Etaples-sur-Mer
– bezoek aan Musée Maréis, visserij museum
– bezoek aan Chantier de construction Navalle

1 oktober 2021

De Alliance française van Antwerpen
Travail & Culture Hauts-de-France TEC TRIAC en EscautSchelde 2050

presenteren de film

Le temps d’un fleuve
van Lorena Zilleruello

HAVENHUIS,
Zaha Hadidplein 1, 2030 Antwerpen, België

Lezing 23 september

Het tij hoog, de maan blauw
Antwerpen Antarctica

Jolien Jantzig vertelt over de expeditie met de Belgica naar Antarctica van Adrien de Gerlache en over de formidabele Léonie Osterrieth. Met schitterende beelden en filmfragmenten van de expeditie, de bemanning, Léonie Osterrieth en het Antwerpen van eind negentiende eeuw.

Brouwervliet 19 – 21, Antwerpen 

Op 4 en 11 februari kregen bijna 150 leden een uitgebreide uitleg over de lopende restauratie van de Sint-Jacobskerk en over Michiel Coignet, Antwerps wiskundige, cartograaf en instrumentenmaker met wereldfaam in de 16de eeuw. 

Roger Van der Linden (Volkssterrenwacht Urania) leert ons de briljante homo universalis Michiel Coignet kennen.